المودب -فالی

 المودب

علی ابن احمد بن علی بن سلک مکنی به  ابوالحسن المودب معروف به فالی در نیمه دوم قرن چهارم در روستای فاله ( فالح ) شهر ایذه به دنیا آمد. در شهرستان ایذه در حال حاضر دو نقطه روستایی به نام « فالح » وجود دارد. یکی در منطقه سوسن شرقی که ساکنان آن از طایفه سهید می باشند. دیگری در منطقه سادات حسینی در جنوب غربی دهدز که سکنه آن از سادات حسینی می باشند. شرایط طبیعی و شواهد موجود حکایت از آن دارد که صدها سال و بلکه هزاران سال مردمی در این مناطق سکنی داشتند.
وی در جوانی به شهر بصره مسافرت نمود ، در آنجا اقامت گزید و از مشایخ ، علما و بزرگان آنجا از جمله عمربن عبوالواحد هاشمی ، ابن خربان نهاوندی و ابی الحسن بن نجار استفاده کرد. وی با قرآن و حدیث  آشنایی پیدا کرد. در متون تاریخی به عنوان ادیب ، محدث و شاعر معرفی شده است. وی سپس رهسپار شهر بغداد مرکز خلافت اسلامی شد و تا پایان عمر در این شهر سکنی داشت. در بغداد  به تدریس اشتغال ورزید و به همین خاطر به « المودب »  ملقب گردید.

وی شاگرد ابوبکر محمد ابن حسن بن درید ازدی بود(ابن درید احتمالا" شیعه بود.)که در فاصله سالهای 223 تا 321قمری می زیست. در بغداد از مقصوره استادش  به شدت دفاع می کرد. المودب علاوه بر آن که با قرآن و حدیث آشنایی داشت اهل ادب و شعر نیز بود ،رجز خوانی می کرد و اشعار کمی از وی بماند.  مولف « تاریخ ادب عربی » معتقد است در اشعار وی سادگی ،  مقداری نیز هجو  گاهی بی دینی و زندقه  استنباط می شود.(شاید فالی شیعه مذهب بوده است به همین دلیل چنین استنباط کرده است)

در متون مختلف آمده است که فالی نسخه ای از کتاب « جمهره  اللغه بن درید » به خط مولف در اختیار داشت ، به 300 مثقال زر از وی خریدند اما ابا کرد و عاقبت به سبب تنگدستی و پرداخت بدهی و تامین معاش فرزندانش ناچار شد آن را به 40 و برخی  50 ، 60 دینار  بفروشد و خرج خانواده و طفلان کوچکش کند.
ابن خلکان نقل می کند که کتاب را به « سید مرتضی » در مقابل 60 دینار فروخت و سید اشعار ذیل را پشت کتاب دید که به خط خود علی ابن احمد نوشته شده بود:
                          انست بها عشرین حولا و بعتها                    فقد طال و جدی بعدها و حنینی
                         و ما کان ظنی اننی سآبیعها                         و لو خلد تنی فی السجون دیونی
                         و لکن لضغف و افتقار و صبیه                        صغار علیهم تستهل شئونی
                         فقلت و لم اهلک( املک ) سوابق عبرتی      مقاله مکوی الفواد حزین
                         و قد تخرج الحاجات یا ام مالک                       کرائم من رب بهن ضنین
سید بعد از قرائت این اشعار متالم شد وکتاب را به صاحبش رد کرد و آن شصت دینار قیمت آن را نیز به او بخشید. در « معجم الادبا » از خطیب تبریزی نقل شده است که یک نسخه از کتاب در تبریز در دست ابدبکر بن بدیل تبریزی دیده که فالی به پنج دینار خریده بود. سس یک نسخه از روی کتاب نوشته و در بعضی مجلدات آن رقعه ای به خط فالی نوشته بود: انست بها عشرین حولا.......
تا آخر که علک الهدی مذکور شد و گوید این شعر آخری  و قد تخرج ....... تضمین بوده و در اصل از یک نفر اعرابی است که شتر خود را به حمزه بن عبدالله بن زبیر به پنجاه دینار فروخته و بعد از اخذ قیمت با تمام حسرت به شتر نگریسته و آن شعر آخری را خوانده است سپس حمزه شتر و آن پنجاه دینار را بدو بخشید.
احتمالا" فالی آثار زیادی از خود بر جای گذاشت ، لیکن در منابع فقط از یک کتاب وی  با عنوان « الاستقامه » یاد می شود.
از اشعار وی :
                    قال فی تافّف من مهنه التدریس                   بلید یسمیّ بالفقیه المدرّس
                   فحق الاهل العلم ان یتمثلوا                          ببیت قدیم شجاع فی کل مجلس
                   لقد هزلت حتی بلامن هزالها                        کلاها و حتی سامها کل مفلس

در شکایت از زمان و اهل زمان می گوید:


                       تبدلت المنازل اوجها                         غیرالذین عهدت من علمائها
                       و رایتها محفوفه یسوی الالی           کاو ولاه صدورها و فنائها
                       انشدت بتیا" سائرا" متقدّما"            والعین قد سرقت یجاری مائها
                       امّا الخیام فائها لخیامهم                  واری نساء الحیّ غیر نسائها

فالی در شب جمعه هشتم ذی القعده در سال 448 قمری در گذشت و روز جمعه در مقبره منصوربغداد دفن شد.1

نوشتن دیدگاه

* نمایش نظرات به منزله تائید آنها نمی‌باشد.
* مسئولیت نظر با کاربر می‌باشد.
* ایمیل فعال خود را وارد نمایید.
* در صورت امکان نام و شهرت خود را کامل وارد کنید.


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

درباره ما

تازه‌های کتاب

 کتاب «نخستین جرعه از این جام» میزبانی و قهرمانی تیم ملی فوتبال ایران در جام ملت های آسیا (۱۳۴۷-۱۹۶۸) را از زوایای سیاسی-اجتماعی و ورزشی با نگاهی تازه مورد کنکاش قرار داده است.
 شیمبار (شیم بار) جلگه گرمسیری شیمبار در شمال خوزستان واقع گردیده و تقریباً نزدیک به نقطه صفر مرزی بین استان خوزستان و چهار محال بختیاری قرار دارد. این منطقه گردشگری از توابع بخش چلو شهرستان اندیکا می باشد که در 45 کیلومتری شهر قلعه خواجه  و یکصد کیلومتری مسجدسلیمان و220 کیلومتری اهواز است.  
 «فراز و فرود ایل کیان ارثی با تاکید بر ظهور و سقوط محمدتقی خان بختیاری» عنوان کتابی است که توسط مصطفی علیزاده گل سفیدی به نگارش درآمده و آماده چاپ شده است. در این کتاب با استناد به منابع مختلف تاریخی به بررسی ایل کیان ارثی و روسای آن از دوره صفویه تا 50 سال پیش پرداخته و شامل 5 فصل به شرح ذیل است: