اتابكان لر بزرگ در منطقه بختياري

 حكومت محلي اتابكان لر بزرگ از نيمه دوم قرن ششم هجري (550 ق) آغاز و تا سال (827 ق) تداوم يافت، اين حكومت بر بخش بزرگي از سرزمين هاي غربي وجنوب غربي ايران كه شامل بخشي از استان هاي خوزستان، چهارمحال وبختياري ، اصفهان ، لرستان ، كهگيليويه وبوير احمد و بخشي از استان فارس كنوني بود، فرمانروايي مي كردند.

بحران هویت،آراستگی و پوشش نوجوانان

 مقدمه
   با وجودي كه 98درصد مردم كشور ما مسلمان مي باشند و تعاليم و احكام اسلام را بعنوان راه و روش زندگي پذيرفته  وآن را موجب نجات و رستگاري مي دانند. و اسلام پوشش اسلامي را از احكام ضروري  مي داند. از طرفي مطالعه و بررسي پيشينه ي تاريخي ما  نشان مي دهد كه ايرانيان از دوران كهن تا به امروز از پوشش و حجاب مناسب برخوردار بوده اند و برهنگي در ميان آنان گزارش نشده است در تمام نقوش و پيكرك هاي برجاي مانده از گذشتگان ما ، برهنگي و  بي حجابي ديده نمي شود
 . حتي بسياري بر اين عقيده هستند كه حجاب رايج در بين مسلمانان عادتي است كه از ايرانيان به ساير مسلمانان سرايت نمود.(1)  از سوي ديگر 28سال ازپيروزي انقلاب اسلامي مي گذرد . اما وضعيت حجاب در كشور نگران كننده است و اين نگراني به صورت خطي و جهت دار در حال افزايش است. چرا چنين وضعيتي پديد آمده است ؟ اين وضعيت محصول كدام عوامل ، زمينه ها و شرايط  مي باشد؟ بدون ترديد از ميان همه ي عوامل موثر ، « بحران هويت » جايگاه و نقش ويژه اي دارد كه به بررسي آن مي پردازيم.

کلیاتی در باره لرها و بختیاری ها

پیشینه
سرزمین کنونی بختیاری هزاران سال است که ماوا و سکونت گاه گروههای مختلف انسانی است. شواهد گوناگون نشان مي دهد كه سرزمين باستاني «قوم لر» دهها هزارسال پيش مسكونی بوده است. منابع و امكانات طبيعي خدادادي از قبيل: آب، جنگل، مراتع، بارندگي مناسب، آبگيرهاي فراوان و درّه هاي مستعد براي كشاورزي اين سرزمين را به يكي از بهترين زيستگاهها و محل تجمع و سكونت گروههاي انساني در گذشته تبديل نموده بود، بعلاوه اين امكانات در بلنديهاي زاگرس و دامنه هاي آن، محيط مناسبي براي رويش نباتات علوفه اي و گونه هاي مختلف حيوانات فراهم کرده بود. كاوشهاي باستان شناسي نشان مي دهد كه قدمت سكونت انسان در اين منطقه به چهل هزار سال مي رسد. بازمانده هاي فرهنگي دوران پارينه سنگي، ميانه سنگي، نوسنگي و شهرنشيني در اين ناحيه به چشم مي خورد. سرزمين بختياری از جمله محدود سرزمينهايي است كه انسان براي اولين بار به اهلي كردن حيوانات و نباتات پرداخته يا به ديگر سخن، زندگي ده نشيني و كشاورزي را كه لازمه ي پيدايش تمدن است آغاز كرده است(امان الهی ، 1374 :25 ) در كتاب «خلاصه ي تاريخ هنر» آمده است كه: «از دوره ي پارينه سنگي نجد ايران، در كاوش غاري در تنگ پبده [كوههاي بختياري در شمال شرق شوشتر] ابزارها و سلاحهايي از سنگ ناصاف [چكش، پيكان، تيغه و تبرسنگي] و در نواحي هميان و ميرملاس و دوشه از توابع لرستان تصاوير جانوران و آدميان منقوش بر صخره هاي قائم به رنگهاي سياه و زرد و سرخ يافت شده است كه قدمتشان به حدود 15 هزار سال قبل از ميلاد مي رسد. صاحبان اين آثار از راه شكار دسته جمعي و صيد ماهي و گردآوري ريشه و بَرِ گياهان غذاي خود را به دست مي آورده اند.»( مرزبان ، 1379 : 25)
انسان شناسان معتقدند كه انقلاب بزرگ نوسنگي يا پیدایش كشاورزي و توليد خوراك در نواحي شمال خليج فارس تا سوريه اتفاق افتاده است كه به «هلال حاصلخيز» شهرت دارد. كشت نباتات و غلات از اين ناحيه آغاز گرديد.

ساختار سیاسی و اجتماعی ابل بختیاری

  بررسي تحليلي ساختار قدرت سياسي، اجتماعي در ايل بختياري از قاجاريه تا انقلاب اسلامي*

   چكيده
ايل بختياري يكي از ايلات مهم و مقتدر جنوب ايران بوده است كه در طول تاريخ خود، فراز و فرود بسياري داشته و نقش به سزايي در تاريخ ايران و تحولات اين كشور ايفا نموده است . ساختار اجتماعي سياسي بختياري ها از الگوي خاصي پيروي نموده است و در طول تاريخِ دچار تغيير گرديده است ، قدرت در بختياري برخلاف جوامع عشايري ديگر از سطوح ولايه هاي مختلفي تشكيل شده بود.ساختار تيره اي بختياري را، كه از كوچكترين جزء يعني خانواده يا بهون(سياه چادر) تا بزرگترين آن يعني شاخه (لنگ) را دربر مي گرفت خود به خود باعث تفرق و پراكندگي قدرت  مي گرديد به هنگامي كه همه اين اجزاء با يكديگرمتحد و يكپارچه مي شدند تشكيل ايل یا اتحاديه ايلي را  مي دادند .
اگرچه در گذشته خوانين در رأس ساختار سياسي و كلانتران ، كدخدايان و ريش سفيدان به ترتيب بعد از آن ها قرار داشتند، اما با قدرت گرفتن دولت مركزي و گسترش پاسگاه هاي نظامي به تدريج از قدرت خوانين كاسته شد و ساختار سياسي بختياري ها دچار تغيير گرديد، به طوري كه امروز خوانين در ساختار قدرت بختياري ها جايگاهي ندارند.

سابقه تشیع در شهرستان الیگودرز

مقدمه
شهرستان اَلیگودَرز یکی از شهرستان‌های استان لرستان است که در شرق این استان قرار دارد و از سه بخش،‌مرکزی، زز و ماهرو و بشارت(ذلقی) و ده دهستان تشکیل شده است.5870کیلومتر مربع وسعت و جمعیتی بالغ بر ۱۴۵۰۰۰ نفر دارد. در باره وجه تسمیه الیگودرز چند نظر وجود دارد: عده ای الیگودرز را را برگرفته از واژه «آلیورز»به معنی گندم سرخ می دانند که در دشت ها و دامنه های حاصلخیز آن برداشت می شود.گروهی نیز بر این باورند چون کوههای الیگودرز جایگاه گودرز، پهلوان افسانه ای ایران یا شخصی به این نام بوده و ساکنان منطقه بازماندگان  و از نژاد او هستند.ساکنان منطقه را آل گودرز می نامیدند و شهر الیگودرز نیز این نام گرفته شده است. نظر دیگر اینکه الیگودرز واژه ای است مرکب از دو جزء آل(ال=اله)+گودرز ترکیب یافته و معنی آن کوه عقاب وگودرز می باشد زیرا در زبان پهلوی«اله»و«الو»به معنی عقاب می باشد که در اسامی زیادی بکار رفته است مانند:الموت،،الوند،آلان،الاشت و....

جابلق و بربرود

برای اولین بار نام الیگودرز در منابع مربوط به دوران صفوی دیده شده است.قبل ازآن به فراوانی در منابع و متون مختلف به اسامی«گاپله»،«چاپلق»،«جابلق»و«برق رود» برمی خوریم.جابلق و«کابله» معرب «چاپلق »و «گاپله» است.پیش از ورود مسلمانان به ایران،جابلق«گاپله»نام داشت شامل سرزمین وسیعی بود که تمام بروجرد،الیگودرز،ازنا،درود و کوهستانهای اطراف را دربر می گرفت.

بررسی علل و روند گسترش تشیع در قلمرو اتابکان

مقدمه:
در كشور ما ايران، اقوام و گروه هاي مختلفي زندگي مي كنند كه در بين این  اقوام ، «قوم لربزرگ» در پيروي از مذهب شيعه پيشينه ديرينه دارد و تمامي اعضاء آن پيرو مذهب تشيع هستند. بديهي است كه اعضاء هر گروه و قوم تا حد زيادي، تحت تأثير عقايد و باورهاي خود قرار دارد و تأثير دين و مذهب بر زندگي فردي واجتماعي انسان بر كسي پوشيده نيست. دين و مذهب در تعيين جهان بيني و نگرش فرد به جهان پيرامون و تفسير آن، در پيدايش ارزش ها،  آرمان ها و هنجارها و عادات و سنن ، در برقراري روابط و مناسبات فردي و اجتماعي، در شكل گيري و تكوين گرايش هاي گوناگون، در انتظام و انسجام اعضاء جامعه، در هويت بخشي به افراد، در خوش بيني و بدبيني به حال و آينده و در ساختارهاي اقتصادي و سياسي و هرم قدرت، سهم و نقش مؤثر و فراواني دارد. لذا آگاهي از عقايد و باورهاي مذهبي در دوره هاي مختلف تاريخي مي تواند ما را در يافتن پاسخ بسياري از پرسش ها در اين زمينه ياري رساند و علل، ريشه ها و زمينه هاي فكري و عقيدتي بسياري از رفتارها و اعمال فردي و گروهي را تبيين نمايد.
در راستاي تبيين «علل گسترش تشيع در قلمرو اتابكان لر بزرگ» كه مسأله اساسي و اصلي پژوهش است سئوالات ديگري نيز مطرح مي شود كه عبارتند :
1-  پيشينه ي اعتقادي مردمان ساكن منطقه لر بزرگ چگونه بوده است؟

خطر شوونیسم

 

مقدمه

هزاران سال است که درکشور ما ایران  اقوام گوناگونی در کنار هم زندگی می کنند و تن به مشروعیت ملی ایرانی داده و آن را پذیرفته و در پاسداری از استقلال و تمامیت ارضی آن جانفشانی و فداکاری نیز نموده اند. آنچه مبنای تشکیل کشور و عامل وحدت ساکنان این سرزمین شده است ، نژاد و قومیت نبوده بلکه وحدت فرهنگی و تکیه بر مشترکات فرهنگی و تاریخی بوده است. اما در طول تاریخ  بدخواهان و دشمنان این مرزوبوم درصدد بودند تا از ظرفیت های قومی در جهت تضعیف هویت ملی و مخدوش ساختن وحدت ملی ایرانیان سود برده و به اهداف و نیات خود دست یابند. مهمترین حربه

 

آنان ترویج روحیات و احساسات ناسیونالیستی و شوونیستی بوده است. در این مقاله کوشش می شود که پدیده « شوونیسم» ، زمینه و پیامدها و برخی مباحث مربوط به آن مورد بررسی قرار گیرد و اطلاعاتی در این خصوص به کاربران محترم ارائه گردد.

مفهوم شوونیسم  

شوونیسم (Chauvinism) یا میهن‌شیفتگی واژه ای فرانسوی است که در دو مفهوم بکار می رود. نخست در معنای خاص که اصطلاحاً به یک نوع میهن‌پرستی افراطی و ستیزه‌جو، و یک ایمان

 

کور به برتری و شکوه ملی اطلاق می شود.  دیگری در معنای عام آن بکار گرفته می شود و از این منظر شوونیسم یعنی طرفداری مفرط و غیرعقلانی از گروهی که فرد درآن عضویت دارد و نسبت به گروه رقیب کینه و بداندیشی دارد. جینگوییسم معادل انگلیسی این واژه فرانسوی است.این واژه از نام یک سرباز فرانسوی به نام« نیکولا شوون» گرفته شده‌است، که تحت فرمان و شیفته شخصیت  ناپلئون بناپارت بود و حتی بعد از عزل بناپارت همچنان با شدت و حرارت از وی طرفداری می کرد و اغلب در لباسی با نماد امپراطور معزول مشاهده می‌شده‌است.

نگاهی به 24 دوره انتخابات مجلس شورای ملی

نگاهی به 24 دوره انتخابات مجلس شورای ملی در مناطق بختیاری نشین (قبل از انقلاب)

مجلس شورای ملی در جریان جنبش مشروطه و بر پایه اولین قانون اساسی ایران تشکیل شد و همراه با مجلس سنا، در حکم پارلمان ایران بود. در ابتداء، به احترام فرمان مشروطیت مظفرالدین‌شاه به مجلس شورای ملی ایران «دارالظفر» نیز می‌گفتند. مجموعه مجلس شورای ملی و مجلس سنا را اغلب به نام «مجلسین» می‌خواندند. از صدور فرمان مشروطیت در سال ۱۲۸۵ خورشیدی تا انقلاب اسلامی در سال۱۳۵۷ جمعاً  ۲۴ دوره مجلس شورای ملی تشکیل شد که البته در میان برخی از این دوره‌ها ایام فترت پیش می‌آمد و کشور بدون مجلس می ماند.
نخستین جلسه دوره اول مجلس شورای ملی در مهر ماه سال ۱۲۸۵‏ شمسی در کاخ گلستان و در حضور مظفرالدین شاه قاجار گشایش یافت. پس از آن خانه میرزا حسین خان سپهسالار (صدراعظم معروف دوره ناصری) واقع در میدان بهارستان (جنب مسجد و مدرسه سپهسالار) به تشکیل جلسات مجلس شورای ملی اختصاص یافت که تا انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۳۵۷ ه‍.ش بیشتر جلسات در همانجا تشکیل می‌شد. بر اساس اولین  نظام نامه ی انتخاباتی مجلس که توسط مجلس موقت یا مجلس موسسان تدوین گردید. انتخاب‌شدگان به شش طبقه تقسیم می‌شدند: شاهزادگان و قاجارها، روحانیون و طلاب، اعیان و اشراف، تجار داری تجارتخانه معیّن، مالکان با حداقل هزار تومان دارایی و صنعتگران و پیشه‌وران از صنوف شناخته شده و دارای مغازه‌ای با شرایط مشخص. تعداد نمایندگان نیز شامل ۱۵۶ نماینده بودند که از این تعداد ۶۰ کرسی به تهران و ۹۶ کرسی به دیگر ایالات اختصاص داده شده بود. ترکیب مجلس اول به این شکل بود: ۲۶ درصد نمایندگان روسای اصناف، ۲۰ درصد نمایندگان روحانیون و ۱۵ درصد نمایندگان تجار و مابقی از سایر گروهها و طبقات بودند. براساس اولين نظامنامه انتخاباتي، كساني مي‌توانستند رأي بدهند كه صاحب ملكي باشند و يا حداقل ملك آنها هزار تومان قيمت داشته باشد. انتخابات ابتدا دو درجه‌اي بود يعني در دو مرحله كساني را انتخاب مي‌كردند.

علل گرایش خوانین بختیاری به انگلستان

 در  دوران حکمرانی شاهان قاجار ، کشور ما عرصه نفوذ و جولانگاه قدرت هاي بيگانه به ويژه دولت های روسيه و انگليس بود. سيطره ی نفوذ بيگانگان به اندازه ای بود که شاه يعنی بالاترين مقام مملکت ، نمی توانست بدون اجازه قدرت بيگانه به شمال يا جنوب کشورش مسافرت کند.شاه به جای تکيه بر نيروی مردم خود ، برای حفظ سلطنتش سرسپرده بيگانه بود ، وليعهد برای رسيدن به قدرت با دادن امتياز و وعده به خارجی ها ، آينده سياسی خود را تضمين می کرد. مقامات کشوری و لشگری که تصاحب پست ها و مسئوليت ها را بدون جلب حمايت بيگانه غير ممکن می دانستند ، برای رسيدن به اين مناصب ،برای نوکری و سرسپردگی به بيگانه با هم رقابت می کردند. قدرت های محلی مانند خوانين و فئودال ها نيز که می ديدند ، مقامات برا ی نزديکی به سفارتخانه های خارجی هزينه های هنگفتی را متحمل می شوند ، بی ميل نبودند تا آنان نيز در اين گيرودار به قدرت های خارجی چراغ سبز نشان دهند و راه نفوذ آنان را به مناطق مختلف کشور هموار سازند. در پهنه جنوبی کشور شيخ خزعل ، خاندان قوام و خوانين قدرتمند بختياری با دولت انگليس روابط دوستانه و نزديکی برقرار کردند که نتيجه آن تسلط انگليس ها بر جنوب و بهره مندی از منافع متعدد آن بود. اما چرا بسياری از خوانين يا بهتر بگويم شاهک های بختياری با آن همه نفوذ ، قدرت و توانمندی  وابسته و سرسپرده دولت انگلستان شدند؟ پرسشی است که در صدد پاسخ به آن هستم.
 
اهميّت سرزمين بختياری برای انگليس
برای انگليسی ها منطقه بختياری از چند جهت حائز اهميت فراوان بود:

1- اهميّت سوق الجيشی جنوب ايران
اهميت سوق الجيشی جنوب ايران و خليج فارس به اندازه ای بود که استعمار پير هيچ گاه از فکر آن غافل نماند و با اتخاذ سياستهای گوناگون تلاش کرد تا نفوذ و سلطه خود را بر اين ناحيه گسترش دهد تا دولت روسيه ، رقيب ديرينه او  نتواند  رويای دست يافتن به آبهای گرم جنوب را تحقق بخشد.

تاریخ تحول کشاورزی در زاگرس میانی

مقدمه
   آثار و شواهد فراواني حكايت از آن دارد منطقه زاگرس مياني از چهل هزار سال پيش مسكون بوده است. آبگيرهاي فراوان، دره هاي مستعد و حاصلخيز، جنگل و مراتع و بارندگي مناسب اين منطقه را به يكي از بهترين زيست گاه ها و محل تجمع گروه هاي انساني تبديل نموده، دامنه هاي زاگرس محيط مناسبي براي  رويش نباتات علوفه اي و تغذيه ي گونه هاي مختلف جانوري بوده است. بر همين اساس در دوره ي   گردآوري خوراك كوههاي بختياري و لرستان، يكي از غني ترين كانون هاي استقرار گروههاي بشري بوده است كه مي توانست كفاف تغذيه سالانه مردم بسياري را بدهد. در كتاب «خلاصه ي تاريخ هنر» آمده است :
« در دوره ي پارينه سنگي نجد ايران، در كاوش غاري در تنگ پبده (كوههاي بختياري در شمال شرق شوشتر) ابزارها و سلاحهاي از سنگ ناصاف (چكش، پيكان، تيغه و تبر سنگي) و در نواحي هميان و ميرملاس و دوشه از توابع لرستان تصاوير جانوران و آدميان منقوش بر صخره هاي قائم به رنگ هاي سياه و زرد و سرخ يافت شده است كه قدمتشان به حدود 15 هزار سال قبل مي رسد.

درباره ما

تازه‌های کتاب

 کتاب «نخستین جرعه از این جام» میزبانی و قهرمانی تیم ملی فوتبال ایران در جام ملت های آسیا (۱۳۴۷-۱۹۶۸) را از زوایای سیاسی-اجتماعی و ورزشی با نگاهی تازه مورد کنکاش قرار داده است.
 شیمبار (شیم بار) جلگه گرمسیری شیمبار در شمال خوزستان واقع گردیده و تقریباً نزدیک به نقطه صفر مرزی بین استان خوزستان و چهار محال بختیاری قرار دارد. این منطقه گردشگری از توابع بخش چلو شهرستان اندیکا می باشد که در 45 کیلومتری شهر قلعه خواجه  و یکصد کیلومتری مسجدسلیمان و220 کیلومتری اهواز است.  
 «فراز و فرود ایل کیان ارثی با تاکید بر ظهور و سقوط محمدتقی خان بختیاری» عنوان کتابی است که توسط مصطفی علیزاده گل سفیدی به نگارش درآمده و آماده چاپ شده است. در این کتاب با استناد به منابع مختلف تاریخی به بررسی ایل کیان ارثی و روسای آن از دوره صفویه تا 50 سال پیش پرداخته و شامل 5 فصل به شرح ذیل است: